Ochrona zabytków to balansowanie na cienkiej granicy. Z jednej strony mamy bezcenne dziedzictwo narodowe, architekturę, której nie da się odtworzyć, oraz unikalne dzieła sztuki. Z drugiej – surowe, często nieubłagane przepisy przeciwpożarowe. Jak w tym wszystkim odnajduje się Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP)?
W przypadku obiektów kulturowych i zabytków, IBP nie jest tylko „kolejnym dokumentem w segregatorze”. To kluczowa strategia przetrwania obiektu, która musi uwzględniać specyfikę konstrukcji sprzed wieków.
Labirynt polskich przepisów: Dlaczego jest tak trudno? Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego
Polski system prawny w zakresie ochrony przeciwpożarowej (m.in. Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków) jest rygorystyczny i skrojony głównie pod nowoczesne budownictwo. Zderzenie tych wymogów z obiektem zabytkowym rodzi szereg problemów:
- Konstrukcja palna: Wiele zabytków (kościoły drewniane, dworki) opiera się na materiałach, które według dzisiejszych norm są „trudnozapalne” tylko w teorii.
- Wąskie drogi ewakuacyjne: Zabytkowe klatki schodowe czy portale często nie trzymają wymiarów szerokości wymaganych współczesnymi przepisami.
- Ochrona konserwatorska: Każda ingerencja (montaż czujek, hydrantów czy tablic informacyjnych) musi być konsultowana z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. To, co strażak nakazuje zamontować, konserwator może nakazać ukryć lub usunąć.
Ten dualizm prawny sprawia, że stworzenie poprawnej Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego dla zabytku wymaga nie tylko wiedzy pożarniczej, ale i ogromnego wyczucia materii historycznej.
Co zrobić, gdy obiektu nie da się dostosować do przepisów?
To najczęstsze pytanie zarządców obiektów kulturowych. Co, jeśli poszerzenie drzwi w XV-wiecznym kościele jest niemożliwe bez zniszczenia zabytku?
W takiej sytuacji prawo przewiduje tzw. rozwiązania zamienne. Jeśli nie możesz spełnić wymogów techniczno-budowlanych wprost, musisz zaproponować rozwiązania, które zapewnią ten sam (lub wyższy) poziom bezpieczeństwa w inny sposób. Może to być np. zastosowanie zaawansowanych systemów wczesnej detekcji dymu lub stałych urządzeń gaśniczych mgłowych, które nie zniszczą polichromii.
Kto powinien się tym zająć? To nie jest zadanie dla amatora. Temat rozwiązań zamiennych i odstępstw od przepisów wymaga zaangażowania:
- Rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych – który przygotuje ekspertyzę techniczną. Lista
- Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – który musi zaakceptować zmiany.
- Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej – który wydaje ostateczną zgodę na rozwiązania zamienne.
Dlaczego warto powierzyć to SCBHP?
W SCBHP rozumiemy, że zabytek to nie tylko mury, to historia. Przygotowując Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego dla obiektów kulturowych, nie działamy szablonowo.
- Analizujemy specyfikę: Jako inspektorzy PPOŻ skupiamy się na rzetelnym opisie stanu faktycznego w Twoim obiekcie
- Łączymy światy: Jesteśmy pomostem między wymogami Straży Pożarnej a wytycznymi Konserwatora Zabytków.
- Realne bezpieczeństwo: Nasze instrukcje nie są pisane „pod kontrolę”. Tworzymy procedury, które realnie uczą personel, jak ratować najcenniejsze eksponaty w pierwszych minutach pożaru.
Zabytki nie wybaczają błędów. Jeden pożar może bezpowrotnie zniszczyć to, co trwało stulecia. Nie ryzykuj – postaw na profesjonalizm, który łączy pasję do bezpieczeństwa z szacunkiem do historii.
Potrzebujesz profesjonalnej Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego dla obiektu zabytkowego? Skontaktuj się z nami już dziś. Pomożemy Ci przejść przez gąszcz przepisów i zapewnimy Twojemu obiektowi najwyższy standard ochrony.
CHECKLISTA: Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego w Zabytku

